Sprawdź, czym są badania nieniszczące i jak działa metoda penetracyjna.

REKLAMA

Metoda penetracyjna jest znana już od przeszło 100 lat. To jedna z technik badań nieniszczących. Stosuje się ją do badań różnych materiałów metalowych i niemetalowych, zwłaszcza do wykrywania nieciągłości powierzchniowych oraz nieszczelności. Badania te nie nadają się jedynie do badań materiałów porowatych, czyli takich, które posiadają pustą przestrzeń wewnątrz materiału, gdzie obszar zawiera również płyn, najczęściej wodę lub powietrze. Nie są użyteczne także dla powierzchni o skomplikowanych kształtach.

Czemu służą badania nieniszczące

Badania penetracyjne służą do wykrywania w materiałach metalowych oraz wyrobach niemetalowych a także w miejscach połączeń spawanych otwartych i nieciągłych powierzchni: pęknięć, porów, rozwarstwienia, korozji powierzchniowej, braków przetopu, zakucia czy zawalcowania. Istnieje także wykrycie materiałów lutowanych, wyrobów obrabianych plastycznie oraz tych, w stanie surowym. Badanie pozwala również na przeprowadzenie kontroli tworzyw sztucznych oraz ceramiki. Badania penetracyjne mogą więc wykryć następujące nieciągłości, jak: nieszczelności, wgłębienia, głębokie rysy czy szerokie pęknięcia, a także wąskie pęknięcia i mikropęknięcia, jak również porowatości powierzchniowe. Niezależnie od nazwy, faktem jest to, że umożliwiają wykrywanie wyłącznie wad otwartych, które mają wyjście na powierzchnię. Istotną rolę odgrywa tutaj przede wszystkim napięcie powierzchniowe cieczy, zwilżalność materiału oraz szerokość szczeliny.

Gdzie się je stosuje

Badania penetracyjne nieniszczące najczęściej stosuje się do połączeń spawanych elementów lotniczych, odlewów i odkuwek oraz do elementów po obróbce mechanicznej. Można dla nich znaleźć zastosowanie także w spoinach i elementach kutych. Często stosuje się ją w materiałach niemagnetycznych jak stopy aluminium czy tytan.

Badania penetracyjne

Badania nieniszczące są szybkim i prostym procesem, a mimo to wszystkie działania podzielone jest na kilka etapów, które należy przejść, by móc powiedzieć, że badanie zostało zakończone.
Na początku należy oczyścić badaną powierzchnię. Głównie z zendry, rdzy, tłuszczu, lakierów, środków konserwujących i innych zanieczyszczeń. Można to zrobić metodami ręcznymi, jak również mechanicznymi, czyli przy użycia szlifowania, szczotkowania, piaskowania czy za pomocą płótna ściernego, a nawet poprzez opalanie.
Następnie nanieść penetrant na powierzchnię. Może być nanoszony poprzez zanurzenie, rozpylanie, za pomocą pędzla lub polewanie. Może to zająć od 5 do 60 minut.
Trzecim krokiem jest usunięcie nadmiaru penetranta po czasie jego wnikania. Ważną kwestią jest, by nie wymywać penetranta ze szczelin niezgodności powierzchniowych, które zostaną później sprawdzone za pomocą światła UV.

Potem należy nanieść wywoływacz, który w dobry sposób absorbuje penetrant, a w momencie wyciągania go na powierzchnię, uwidacznia się cała niezgodność.
Piąty etap to po prostu oględziny czy wykonywany proces przebiegł prawidłowo.
Następnie należy zmyć powierzchnię ze względów wizualnych, a także by zapobiec korozji. Poza tym, czysta powierzchnia potrzebna jest do dalszego procesu produkcji czy stosowania w kolejnych badaniach.

Na końcu poszukiwanie wad i ich dokumentacja. Kontrolę powinno przeprowadzać natychmiast po naniesieniu, a także odparowaniu penetranta na badaną powierzchnię. Następne kontrole powinny być przeprowadzone w równych odstępach czasowych, by móc dobrze zaobserwować dany rozwój. Właściwa ocena następuje po upływie odpowiedniego czasu. Ważna kwestia jest taka, że lampa potrzebna do oceny powinna rozgrzewać się minimalnie 10 minut, a czas adaptacji wzroku badacza również nie powinien być krótszy niż 10 minut. A przy tym protokół badania powinien zawierać najważniejsze kwestie, takie jak: Informacje o osoby wykonującej badanie, a także miejsce i datę badania; Informacje dotyczące badanego obiektu; Informacje na temat wymagań i zakresu przeprowadzonego badania; Informacje dotyczące techniki badania oraz wyniki badań.

Wady i nieliczne niedogodności

Badania penetracyjne to nie dosyć, że znaną i sprawdzoną metodą, to i przynosi za sobą wiele zalet. Badanie jest szybkim, prostym oraz niedrogim procesem, które posiada dużą skuteczność wykrywania wad. Nie musi być on prowadzony przez wykwalifikowanych ludzi, a nawet jest możliwość, by całkowicie zautomatyzować i zmechanizować proces badania. Badaniu mogą podlegać różne materiały i wyroby o dowolnych kształtach i wymiarach.
Istnieją jednak pewne niedogodności, które polegają głównie na takich aspektach jak chociażby konieczność oczyszczania i odtłuszczania danej, badanej powierzchni, a także utrudnienia, gdy chodzi o możliwość wykrycia wyłącznie wad otwartych, jak również duża trudność, jeśli chodzi o badanie porowate.

Jednakże porównując nieliczne niepożądane kwestie, które dotyczą tematów technicznych z pozytywnymi stronami tej metody, można stwierdzić, że najważniejsze w tym wszystkim jest użyteczność danego przedsięwzięcia. W każdej czynności można znaleźć wady i zalety, ale kwestia, która przeważa jest taka, że to przede wszystkim dobra metoda, skoro na rynku istnieje już ponad 100 lat. Warto skorzystać z badania nieniszczącego metodą penetracyjną

- REKLAMA -

Zewnętrzne linki